PHỤ HUYNH HỎI · HOA NẮNG GIẢI ĐÁP

Đánh giá phát triển ở trung tâm có phải là chẩn đoán tự kỷ không?

Hiểu sự khác nhau giữa sàng lọc, đánh giá giáo dục và chẩn đoán để gia đình ở Hải Phòng lựa chọn bước hỗ trợ phù hợp.

Đặt lịch tư vấn → | Gọi 0382 083 417

Không nên coi mọi buổi “test” hoặc đánh giá ở trung tâm là một buổi chẩn đoán tự kỷ. Phụ huynh cần biết mục đích, người thực hiện, phương pháp và giới hạn của kết quả. Một phiếu sàng lọc ngắn hoặc một lần quan sát riêng lẻ không tự động tạo thành chẩn đoán. 1

Khi tìm dịch vụ tại Hải Phòng, bố mẹ có thể gặp nhiều cách gọi như “test phát triển”, “đánh giá đầu vào” hay “khám tâm lý”. Tên quảng cáo chưa đủ để biết hoạt động thực tế thuộc phạm vi nào. Hãy đề nghị nơi tiếp nhận giải thích trước khi đăng ký.

Sàng lọc nhằm làm gì?

Sàng lọc giúp nhận diện trẻ có thể cần được xem xét kỹ hơn. Theo CDC, công cụ sàng lọc không tự cung cấp chẩn đoán; khi có điểm cần lưu ý, đánh giá chuyên sâu có thể được khuyến nghị. 1

Vì vậy, phụ huynh không nên đọc một điểm số rồi tự kết luận mức độ khó khăn của con. Nên hỏi điểm đó nói lên điều gì, chưa nói lên điều gì và bước tiếp theo là theo dõi, đánh giá bổ sung hay chuyển chuyên khoa.

Đánh giá nhu cầu giáo dục tập trung vào điều gì?

Ở góc độ hỗ trợ giáo dục, gia đình nên yêu cầu thông tin về điểm mạnh, kỹ năng đang có, tình huống trẻ cần giúp đỡ và những mục tiêu có thể ưu tiên. Các nhận xét cần gắn với cách trẻ tham gia hoạt động, thay vì chỉ đưa ra một nhãn gọi.

Ví dụ minh họa: “con biết đưa đồ vật cho người lớn để nhờ giúp nhưng chưa dùng cách đó với người khác” là thông tin có thể dùng khi bàn mục tiêu. Câu nhận xét ấy không đồng nghĩa với kết luận con có hay không có tự kỷ.

Chẩn đoán cần được hiểu khác thế nào?

CDC mô tả quá trình chẩn đoán tự kỷ dựa trên thông tin về lịch sử phát triển, hành vi và đánh giá chuyên môn. Đó không phải việc chỉ nhìn vào một dấu hiệu như chưa nói, không nhìn mắt hoặc ít quay lại khi gọi. 1

Tại Việt Nam, gia đình nên liên hệ cơ sở y tế có chuyên môn về phát triển trẻ em và hỏi rõ người chịu trách nhiệm đánh giá chẩn đoán. Bố mẹ nên xem thông tin về người thực hiện và phạm vi chuyên môn, thay vì chỉ dựa vào từ “khám” trong nội dung giới thiệu.

Trước buổi gặp, bố mẹ nên hỏi bốn câu gì?

Buổi này nhằm trả lời câu hỏi nào? Gia đình cần biết đang đăng ký tư vấn giáo dục, sàng lọc hay đánh giá chẩn đoán.

Ai thực hiện và chuyên môn liên quan là gì? Hãy hỏi về người trực tiếp làm việc với trẻ, không chỉ tên người đại diện trên quảng cáo.

Gia đình nhận được kết quả dưới hình thức nào? Nên làm rõ có giải thích trực tiếp, bản nhận xét hay tài liệu khác; không mặc định mọi nơi đều cung cấp giống nhau.

Khi nào cần chuyển đến cơ sở khác? Một buổi tư vấn hữu ích cần làm rõ phần chưa đủ dữ liệu hoặc vượt phạm vi người thực hiện.

Có nên “luyện trước” để con làm tốt bài đánh giá?

Bố mẹ không cần dạy con trả lời theo một bộ câu hỏi để có kết quả đẹp. Gợi ý chuẩn bị là mang thông tin đúng về sinh hoạt thường ngày, cách con giao tiếp và những việc gia đình đang thấy khó khăn.

Nếu con ít thể hiện trong buổi gặp, hãy trao đổi điều đó với người đánh giá và bổ sung ví dụ ở nhà. Đừng tự sửa câu trả lời trong bảng hỏi để tránh một kết quả mình đang lo sợ. Điều cần hướng tới là hiểu đúng nhu cầu, không phải đạt hay trượt một bài thi.

Liên hệ Hoa Nắng để tìm hiểu đúng phạm vi buổi tư vấn

Gia đình quanh Quán Toan, An Đồng có thể đọc thông tin quy trình đánh giá của Hoa Nắng, sau đó hỏi rõ nội dung sẽ được thực hiện ở buổi hẹn cụ thể. Website có trang quy trình riêng; phụ huynh vẫn cần xác nhận người phụ trách và đầu ra của buổi gặp. 2

Hotline: 0382 083 417. Địa điểm liên hệ: 7B Hải Triều, khu vực Quán Toan hoặc 559 đường Máng Nước, khu vực An Đồng, Hải Phòng. 3

Nội dung giúp phân biệt các hoạt động đánh giá, không chẩn đoán tình trạng của bất kỳ trẻ nào.

Nguồn tham khảo

1. CDC — Screening for Autism Spectrum Disorder

2. Hoa Nắng — Quy trình đánh giá

3. Hoa Nắng — Trang liên hệ

Bài viết liên quan

Trẻ 2 tuổi chưa nói ở Hải Phòng →

Lần đầu đến Hoa Nắng cần chuẩn bị gì? →