PHỤ HUYNH HỎI · HOA NẮNG GIẢI ĐÁP

Can thiệp chậm nói bao lâu thì tiến bộ? Phụ huynh Hải Phòng nên theo dõi gì?

Thay vì chờ một mốc bật nói chung, bố mẹ có thể cùng người hỗ trợ xác định mục tiêu giao tiếp, ghi nhận thay đổi và xem lại kế hoạch của con.

Đặt lịch tư vấn → | Gọi 0382 083 417

Không thể hẹn một mốc “bật nói” chung cho mọi trẻ chỉ từ tuổi hoặc số buổi học. Gia đình nên yêu cầu mục tiêu cụ thể, biết điểm xuất phát của con và thống nhất cách xem lại kết quả. ASHA mô tả hỗ trợ can thiệp sớm là quá trình khác nhau theo nhu cầu của trẻ và ưu tiên của gia đình. 1

Với phụ huynh tại Hải Phòng, câu hỏi hữu ích hơn “bao nhiêu tháng con sẽ nói?” là: “Trong giai đoạn này, chúng ta đang hỗ trợ kỹ năng gì, nhận biết thay đổi bằng cách nào và khi nào cần điều chỉnh?”.

Trước khi theo dõi, cần biết con đang làm được gì?

Bố mẹ nên đề nghị giáo viên giải thích kỹ năng hiện có bằng những tình huống dễ hiểu. Chẳng hạn, con chủ động yêu cầu hay chỉ làm khi được nhắc? Con thực hiện với một người quen hay ở nhiều bối cảnh? Gia đình chưa cần tự quy tất cả thành điểm số.

Nếu không ghi rõ điểm xuất phát, những nhận xét như “tốt hơn nhiều” khó giúp bố mẹ biết thay đổi nằm ở đâu. Có thể xin một ví dụ ngắn và thống nhất cách quan sát lại trong sinh hoạt.

Vì sao không chỉ đếm số từ mới?

Gia đình có thể hỏi thêm về khả năng dùng cách giao tiếp để yêu cầu, từ chối, nhờ giúp và chia sẻ. Với trẻ tự kỷ, CDC mô tả giao tiếp có thể thông qua lời nói, cử chỉ, tranh hoặc thiết bị; vì vậy không nên chỉ xem lời nói là cách duy nhất để trẻ thể hiện nhu cầu. 2

Việc dùng phương tiện giao tiếp nào cần được trao đổi theo nhu cầu của con. Không nên tự mua một bộ tranh hoặc thiết bị chỉ vì thấy trẻ khác đang sử dụng.

Một ghi chép hữu ích có thể ngắn thế nào?

Mẫu gợi ý của bài viết gồm ba phần: tình huống, điều con thực hiện và mức hỗ trợ của người lớn. Bố mẹ không cần biến sinh hoạt gia đình thành một bài kiểm tra liên tục.

Ví dụ minh họa, không phải kết quả học viên Hoa Nắng: “Khi hộp đồ chơi khó mở, con đưa hộp cho bố; bố chưa cần hỏi con muốn gì.” Lần quan sát khác có thể ghi “con đưa hộp sau khi bố gợi ý”. Hai ghi chép giúp cuộc trao đổi cụ thể hơn, dù chưa đủ để kết luận xu hướng phát triển.

Có thể bổ sung kỹ năng ấy xuất hiện với ai và ở đâu. Một việc được thực hiện tự nhiên ngoài giờ học là thông tin đáng mang đến buổi trao đổi với giáo viên.

Bao lâu nên trao đổi lại mục tiêu?

Gia đình và người phụ trách cần thống nhất mốc xem lại trong kế hoạch, đồng thời có cách phản hồi khi nảy sinh lo ngại. Không có lý do để chỉ chờ hết một gói học mới được hỏi về mục tiêu hoặc mức độ phù hợp.

ASHA đề cập việc ghi nhận kết quả và sửa đổi kế hoạch trong vai trò của người cung cấp hỗ trợ. Gia đình có thể hỏi cách việc đó được thực hiện trong chương trình cụ thể của con. 3

Khi chưa thấy thay đổi, nên hỏi gì thay vì chỉ tăng số buổi?

Bố mẹ có thể hỏi mục tiêu có đang phù hợp, trẻ có đủ cơ hội thực hành, cách gợi ý có cần thay đổi và những khó khăn sức khỏe hoặc sinh hoạt nào cần làm rõ. Đây là gợi ý nội dung trao đổi, không phải kết luận nguyên nhân khiến con chưa tiến bộ.

Không nên tự dừng mọi hỗ trợ hoặc tăng cường độ chỉ từ một đoạn video so sánh trên mạng. Nếu trẻ mất kỹ năng từng có hoặc gia đình lo về phát triển, hãy trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn đánh giá. 4

Gia đình tại Quán Toan và An Đồng có thể bắt đầu thế nào?

Khi tìm hiểu chương trình tại Hoa Nắng, bố mẹ nên hỏi ngay từ đầu về mục tiêu, cách trao đổi kết quả và người tiếp nhận phản hồi. Không cần chỉ hỏi “có cam kết sau mấy tháng không?”.

Liên hệ 0382 083 417 hoặc gửi yêu cầu tư vấn. Hai địa điểm công khai của Hoa Nắng là 7B Hải Triều, khu vực Quán Toan và 559 đường Máng Nước, khu vực An Đồng, Hải Phòng. 5

Thông tin trong bài không dự đoán kết quả hoặc thời gian can thiệp cho một trẻ cụ thể.

Nguồn tham khảo

1. ASHA — Early Intervention Services

2. CDC — Treatment and Intervention for Autism Spectrum Disorder

3. ASHA Practice Portal — Early Intervention

4. CDC — Developmental Monitoring and Screening

5. Hoa Nắng — Trang liên hệ

Bài viết liên quan

Can thiệp sớm mấy buổi một tuần? →

Vừa học mầm non vừa can thiệp ở An Đồng →